Tokom novembra obeležavamo čak 10 krsnih slava, a među najvažnijim detaljima je slavska sveća, za koju bi trebalo znati kada se pali, ko je zadužen za to i kako se pravilno gasi.
Krsna slava jedan je od najvažnijih porodičnih praznika u srpskoj tradiciji, a svaki detalj slavskog obeležavanja nosi određenu simboliku. Među najvažnijim elementima slavske trpeze nalazi se sveća, koja nije samo deo dekoracije, već predstavlja svetlost vere i simbol duhovnog prisustva u domu.
Zbog njenog značaja, postoje ustaljeni običaji koji prate paljenje, održavanje i gašenje slavske sveće, ali i način na koji se postupa sa njom nakon završetka praznika.
Kada se pali slavska sveća?
U mnogim porodicama slavska sveća pali se ujutru, na dan krsne slave, dok se u drugim domovima čeka dolazak sveštenika ili početak obreda osvećenja i rezanja slavskog kolača.
Prema tradicionalnom običaju, ovu čast ima domaćin kuće. Pre nego što zapali sveću, trebalo bi da se prekrsti i uputi molitvu Bogu i svetitelju čije ime porodica proslavlja.
Za ovu priliku najčešće se bira sveća od pčelinjeg voska, koja se postavlja u odgovarajući svećnjak, pored slavske ikone, žita i vina.
Koliko dugo slavska sveća treba da gori?
U narodnoj tradiciji ustaljeno je da slavska sveća gori tokom dana, dok traje obeležavanje krsne slave. Ipak, njeno gorenje ne sme biti važnije od bezbednosti ukućana.
Zbog toga je neophodno da sveća bude postavljena na stabilno mesto, daleko od zavesa, papira, cveća i drugih predmeta koji se lako mogu zapaliti.
Šta uraditi sa slavskom svećom kada se slava završi?
Mnogi se pitaju da li slavsku sveću treba baciti nakon praznika ili je sačuvati do naredne godine.
Prema običaju, ukoliko sveća nije potpuno izgorela, njen ostatak čuva se na čistom i prikladnom mestu, najčešće u blizini slavske ikone.
U nekim porodicama pali se i narednog jutra kako bi dogorela, dok je drugi čuvaju i koriste tokom porodičnih molitvi ili naredne slave.
Ono što je važno jeste da se sa njom postupa s poštovanjem, jer je bila deo slavskog obreda i porodične molitve.
Ukoliko svi ukućani napuštaju dom ili nema nikoga ko bi mogao da nadgleda plamen, sveću je potrebno ugasiti.
Kako se gasi sveća?
Jedno od najpoznatijih pravila vezanih za slavsku sveću jeste da se ona, prema tradicionalnom običaju, ne gasi duvanjem.
Na kraju slavskog dana domaćin se obično prekrsti, a zatim se plamen pažljivo gasi uz pomoć nekoliko kapi vina koje se izliju u predelu fitilja.
U pojedinim porodicama postoji i drugačija praksa. Za gašenje se koristi mali komad slavskog kolača koji je prethodno natopljen vinom, a kojim se pažljivo pritisne fitilj.
Autor: D.B.
