Rasprava o svrsi Velike piramide u Gizi iznova je pokrenuta, a nakon objavljivanja istraživanja koje ukazuje da monumentalna građevina možda nije bila samo kraljevska grobnica.
Decenijama unazad alternativne teorije ukazuju da su drevne piramide imale funkciju koja prevazilazi religijske i pogrebne obrede starog Egipta. Najnoviji rad, koji još nije prošao proces stručne naučne recenzije, iznosi teoriju da je Keopsova piramida mogla biti izgrađena kao “sofisticirani sistem komunikacije na kosmičkom nivou”.
Autor studije navodi da bi precizan geografski položaj piramide, njene arhitektonske proporcije i usklađenost sa Zemljinom rotacijom mogli ukazivati na to da je građevina funkcionisala kao svojevrsni “gravitacioni predajnik na međuzvezdanom nivou”.
Teorija se zasniva na ideji da je Velika piramida podignuta na “izuzetno precizno određenoj lokaciji” na Zemlji, koja možda sadrži skrivenu “matematičku poruku”.
Piramida se nalazi na geografskoj širini od 29.979234 stepena severno, što podseća na brzinu svetlosti od 299.792.458 metara u sekundi - kada se decimalni zarez pomeri. Autor rada spekuliše da bi ova podudarnost mogla biti “namerna”.
Foto: Tanjug AP/Amr Nabil
Ipak, kritičari upozoravaju da se ovakvo poređenje zasniva na savremenim mernim sistemima koji nisu postojali u doba drevnog Egipta. Fizičari, takođe, ističu da ne postoje naučni dokazi da piramide mogu “stvarati ili emitovati gravitacione signale”.
Prema novom istraživanju, Zemljino kretanje oko Sunca proizvodi "ponavljajući gravitacioni obrazac" sličan nosećem radio-talasu. U tom modelu, fiksni položaj Velike piramide i svakodnevna rotacija planete mogli bi tokom vremena neznatno da menjaju, odnosno, “modulišu” taj obrazac.
Ukoliko bi ova hipoteza bila tačna, piramide ne bi predstavljale samo grobnice ili monumentalne spomenike, već deo “ogromnog planetarnog svetionika” ili “sistema komunikacije”.
Autor istraživanja, Džalal Džafari sa Univerziteta “Šahid Behešti” u Iranu, naglašava da je reč o teorijskoj analizi i spekulativnom istraživanju.
Njegove ideje nisu potpuno nove. Istraživači alternativne istorije godinama tvrde da je Velika piramida projektovana kako bi “koristila prirodnu energiju Zemlje” ili čak služila za “komunikaciju sa vanzemaljskim civilizacijama”.
Takve teorije često polaze od pretpostavke da je građevina mogla funkcionisati kao bežični “prenosnik energije ili zvuka”, koristeći rezonantna svojstva granita.
Foto: Tanjug AP/Amr Nabil
"Numerička povezanost"
Međutim, vodeći arheolozi i dalje smatraju da su piramide pre svega bile kraljevski pogrebni kompleksi. Fizičari dodaju da ne postoji poznati fizički mehanizam koji bi omogućio da građevina poput Velike piramide funkcioniše kao “gravitacioni predajnik”.
Džafari je svoju analizu fokusirao na tri piramide na platou Gize - Keopsovu, Kefrenovu i Mikerinovu, koje su raspoređene u pravcu severozapad-jugoistok.
U radu objavljenom marta 2025. godine citirano je i ranije istraživanje objavljeno u časopisu Nature, prema kojem su stranice Velike piramide “usklađene sa stranama sveta” sa odstupanjem manjim od 0,06 stepeni.
Autor tvrdi da ovakav nivo preciznosti ukazuje na “izuzetno razvijeno znanje iz geometrije, astronomije i geodezije” u drevnom Egiptu.
Posebnu pažnju izazvala je “numerička povezanost” geografske širine Velike piramide i brzine svetlosti.
Foto: Unsplash.com
“Poklapanje između ove dve vrednosti tačno je do prvih sedam cifara”, navodi se u studiji, koja ovu podudarnost opisuje kao “statistički izuzetnu”.
Džafari pretpostavlja da je lokacija piramide možda “namerno odabrana” kako bi u geografiju Zemlje bila ugrađena matematička ili prostorna informacija zasnovana na univerzalno prepoznatljivom obrascu.
Prema toj hipotezi, “napredna civilizacija” sa znanjem iz fizike i astronomije mogla bi koordinate piramide da protumači kao marker “povezan sa položajem Zemlje u svemiru”.
Naučna zajednica skeptična
Studija je razmatrala i mogućnost da ogromna masa Velike piramide i njen precizan položaj mogu minimalno uticati na širi gravitacioni odnos između Zemlje i Sunca.
Kako bi ispitao ovu ideju, Džafari je uporedio gravitacionu silu kojom Sunce deluje na Zemlju sa mnogo manjom silom koja deluje na Keopsovu piramidu.
Foto: Unsplash.com
Iako se u radu priznaje da bi uticaj piramide bio “zanemarljiv” u odnosu na ukupnu masu Zemlje, autor pretpostavlja da bi njeno stalno kretanje usled Zemljine dnevne rotacije moglo stvarati male, ali dosledne promene unutar šireg gravitacionog obrasca.
U tom modelu, Zemljina orbita oko Sunca funkcioniše kao “ogromni noseći signal”, sličan pozadinskoj frekvenciji u radio-prenosu, dok Velika piramida deluje kao “modulator” koji vremenom neznatno menja taj signal.
Džafari, takođe, pretpostavlja da su položaji Kefrenove i Mikerinove piramide možda “namerno projektovani” kako bi stvarali varijacije unutar sistema i omogućili da se teorijski signal izdvoji iz ”prirodnog šuma“.
Na kraju rada, zaključuje se da tri piramide, posmatrane kroz proračune gravitacionih talasa, formiraju “veoma uređen obrazac”. Ipak, autor istovremeno naglašava da čitava ideja ostaje u domenu spekulacije i da bi za njenu potvrdu bili potrebni znatno “ozbiljniji i obimniji naučni dokazi”.
Naučna zajednica za sada ostaje skeptična prema ovakvim i sličnim teorijama, ističući da ne postoje empirijski dokazi koji bi podržali teoriju o piramidama kao “kosmičkom komunikacionom sistemu”.
Autor: Jovana Nerić
