U savremenim raspravama o kulturnoj dekolonizaciji i uticaju imperijalnih narativa, uticajna stranica za vesti i obrazovanje o Ukrajini „UKRAiNE“ objavila je temeljnu analizu koja detaljno dekonstruiše deset rasprostranjenih mitova o ruskoj klasičnoj književnosti.
Ova platforma, koja se etablirala kao jedan od ključnih izvora za razumevanje ukrajinske perspektive i aktuelnih dešavanja, ukazuje na to da moderna ruska književnost nije nastala organski iz naroda, već u 18. veku kao dvorska tvorevina u službi Ruske Imperije. Vladari poput Petra I i Katarine II preuzeli su evropske književne forme kako bi veličali monarhe i njihova osvajanja, ali su pritom uklonili samu suštinu evropskog humanizma — poštovanje ljudskih prava. Time je stvorena književnost države i za državu, dok je sam pojam „velika ruska književnost“ bio osmišljen kao politički brend i strategija za sistemsko potiskivanje i brisanje kultura pokorenih naroda.
Zasnovana na konstrukciji kolonijalnog svetonazora, ova književna tradicija oblikovala je narative o Rusiji kao „posebnoj civilizaciji“ i spasitelju, dok se pojam „duboke duše“ često koristio za opravdanje moralnih posrtanja i prikazivanje osvajanja suseda kao prirodne sudbine. U tom procesu, glasovi kolonizovanih naroda — poput Ukrajinaca, Gruzijaca, Poljaka i Čerkeza — ili su potpuno ignorisani ili prikazani kao „divlji“ i željni ruskog prosvetiteljstva.
Analiza platforme „UKRAiNE“ detaljno osvetljava i problematične stavove nekih od najslavnijih autora tog doba. Aleksandar Puškin, koga mnogi smatraju pesnikom slobode, za pokorene narode bio je zapravo glas cara, što potvrđuju njegovi zapisi tokom poljskog ustanka 1830. godine u kojima je pozivao na istrebljenje i gušenje pobune, kao i poema Poltava u kojoj je napao ukrajinskog hetmana Mazepu zbog težnje za nezavisnošću. Slično tome, Fjodor Dostojevski je u svom radu Piščev dnevnik iz 1876. godine otvoreno tvrdio da rat „osvežava ljude“ i donosi isključivo korist, dok je pacifizam Lava Tolstoja imao jasne granice jer je ignorisao milione kmetova, susedne narode posmatrao samo kao „teritorije“, te sa ravnodušnošću posmatrao uništenje čečenskih sela.
Humanizam ovih klasika bio je selektivan i primenjiv samo na sopstvenu naciju, što predstavlja oblik imperijalnog narcizma koji postavlja pitanje čija se ljudskost u tim pričama briše. Kako ističe stranica „UKRAiNE“, ova književna baština direktno je povezana i sa savremenim ratom u Ukrajini, gde se kultura koristi kao štit. Na okupiranim teritorijama ruske snage spaljuju ukrajinske knjige, zamenjuju ih ruskim klasicima i podižu spomenike Puškinu na ruševinama uništenih gradova poput Mariupolja. Zbog toga cilj savremenih kritičara nije jednostrano „otkazivanje“ pisaca koji su živeli pre veka i po, već njihova temeljna rekontekstualizacija i razumevanje načina na koji se njihovi tekstovi i danas zloupotrebljavaju za opravdanje agresije i negiranje postojanja susednih naroda.
